میگرن ممکنه بیشتر از اون چیزی که قبلاً فکر می‌کردیم، زن‌ها رو درگیر کنه. اینم از دلیلش.

ما خیلی وقته که می‌دونیم زن‌ها بیشتر از مردها دچار حمله‌های میگرنی می‌شن.

تو دوران کودکی، دخترها و پسرها به یک اندازه میگرن رو تجربه می‌کنن. ولی بعد از بلوغ، زن‌ها دو تا سه برابر بیشتر احتمال داره که این بیماری بالقوه ناتوان‌کننده رو تجربه کنن.

تازگی‌ها، یه تحقیق استرالیایی نشون داده که این ممکنه حتی از اون چیزی که قبلاً فکر می‌کردیم، شایع‌تر باشه؛ تا یک سوم از زن‌ها با میگرن زندگی می‌کنن.

برای مقایسه، میگرن تقریباً یک نفر از هر ۱۵ مرد رو تو استرالیا درگیر می‌کونه.

خب، دلیل این تفاوت چیه؟ اینم از چیزایی که می‌دونیم.

بیشتر از یه سردرد

میگرن فقط یه سردرد بد نیست؛ یه اختلال پیچیده‌ست که باعث می‌شه مغز، اطلاعات حسی رو به طور غیرطبیعی پردازش کنه.

این یعنی «مغزهای میگرنی» می‌تونن تو پردازش اطلاعات از هر کدوم از پنج تا حس، مشکل داشته باشن:

• بینایی (که منجر به مشکلاتی با حساسیت به نور و خیرگی می‌شه)

• شنوایی (که منجر به حساسیت به صدا می‌شه)

• بویایی (بوهای خاصی می‌تونن باعث سردرد بشن)

• لامسه (که منجر به حساسیت صورت یا پوست سر می‌شه)

• چشایی (که باعث تغییر طعم، حالت تهوع و استفراغ می‌شه)

حمله‌های میگرنی معمولاً بین چهار ساعت تا سه روز طول می‌کشن؛ ولی می‌تونن طولانی‌تر هم باشن.

علاوه بر علائم بالا، حمله‌ها می‌تونن شامل سردرد ضربان‌دار، سرگیجه، خستگی و مشکل تو تمرکز باشن. همین علائم اضافه‌ست که به تشخیص میگرن کمک می‌کونه؛ نه محل سردرد یا شدت درد.

چرا حمله‌ها تو زن‌ها شایع‌تره؟

بلوغ زمانیه که تفاوت بین مردها و زن‌ها ظاهر می‌شه. این زمانیه که بدن ما تولید هورمون‌های جنسی رو به شدت زیاد می‌کونه.

آدما اغلب از شنیدن اینکه هم مردها و هم زن‌ها استروژن، پروژسترون و تستوسترون تولید می‌کنن، تعجب می‌کنن. سطح تستوسترون تو مردها بالاتره، در حالی که زن‌ها سطح بالاتری از استروژن و پروژسترون دارن.

با این حال، فقط نوع هورمون نیست که تفاوت ایجاد می‌کونه، بلکه نحوه نوسان اون‌ها در طول زمان هم مهمه.

برای خیلی از زن‌ها، یه سری «نقاط عطف» وجود داره که میگرنشون به خاطر نوسانات هورمونی بدتر می‌شه؛ بلوغ، قاعدگی، بارداری و دوران پیش‌یائسگی (یعنی دوره منتهی به آخرین پریود).

مثلاً، بعضی از زن‌ها متوجه می‌شن که میگرنشون هر ماه، تو فازهایی از چرخه قاعدگی ماهانه‌شون که سطح استروژن پایین میاد، عود می‌کونه.

اونا حتی ممکنه بتونن پیش‌بینی کنن که پریودشون کی شروع می‌شه، چون حمله‌های میگرنی معمولاً چند روز قبل از خونریزی شروع می‌شن.

هورمون‌ها چطور روی مغز تأثیر میذارن؟

زن‌های مبتلا به میگرن می‌تونن به تغییرات هورمونی حساس‌تر باشن. این به خصوص در مورد کاهش‌های ناگهانی استروژن صدق می‌کونه. ولی حتی تغییرات ظریف‌تر تو سطح هورمون‌ها هم می‌تونه باعث حمله‌های میگرنی بشه.

این تغییرات هورمونی می‌تونن فرآیندهای مغزی‌ای رو که باعث میگرن می‌شن، مثل افسردگی قشر مغزی گسترده، فعال کنن. این یه موج خیلی کند از فعالیت الکتریکیه که تو مغز پخش می‌شه و باعث می‌شه بعضی از نواحی بعد از عبور این موج، کندتر از بقیه کار کنن.

کاهش استروژن همچنین می‌تونه روی نحوه دریافت و پردازش اطلاعات از طریق عصب سه قلو تأثیر بذاره. این عصب نقش کلیدی‌ای تو شروع و تداوم درد میگرن داره.

هر نوع نوسانی می‌تونه یه محرک باشه

بارداری اغلب می‌تونه دوباره میگرن رو بی‌ثبات کنه و احتمال حمله‌ها رو بیشتر کنه، حتی وقتی که یه نفر قبلاً یه دوره کنترل خوب میگرن رو داشته.

علائم میگرن اغلب تو سه ماهه اول به خصوص، به خاطر تغییرات سریع هورمونی لازم برای حفظ بارداری، کنترل نشده می‌شن. این معمولاً تو سه ماهه‌های دوم و سوم، وقتی که تغییرات هورمونی تثبیت می‌شن، آروم می‌شه.

با این حال، زایمان هم یه تغییر دیگه‌ست.

نزدیکای آخر بارداری، سطح استروژن می‌تونه ۳۰ برابر و پروژسترون می‌تونه ۲۰ برابر سطح قبل از بارداری باشه. وقتی این هورمون‌ها بعد از زایمان به حالت عادی برمی‌گردن، حمله‌های میگرنی اغلب می‌تونن دوباره به شدت بدتر بشن.

دوران پیش‌یائسگی هم می‌تونه شامل جهش‌های تصادفی استروژن از تخمک‌های رو به کاهشی باشه که قبلاً این هورمون‌ها رو به صورت دوره‌ای و به وفور تولید می‌کردن. این تولید نامنظم هورمون می‌تونه باعث جهش‌های تصادفی تو حمله‌های میگرنی بشه. این می‌تونه وقتی با بقیه علائم یائسگی مثل گرگرفتگی یا تغییرات خلقی ترکیب بشه، چالش‌برانگیزتر هم باشه.

داروهای ضدبارداری هورمونی و هورمون‌درمانی یائسگی هم می‌تونن روی کنترل میگرن تأثیر بذارن. گاهی وقتا، مکمل کردن هورمون‌ها با یه دوز روزانه منظم و ثابت می‌تونه به مدیریت سردردهای حساس به هورمون و بقیه علائم کمک کنه. با این حال، برای بقیه، اضافه کردن هورمون‌های اضافی می‌تونه باعث عود سردرد بشه.

آیا میگرن تو خانواده ارثیه؟

ژن‌ها هم نقش دارن. اتفاقی نیست که میگرن از طریق مادر تو خانواده‌ها منتقل می‌شه.

این به این دلیله که مادرها میتوکندری رو به بچه‌ها منتقل می‌کنن (در حالی که پدرها این کار رو نمی‌کنن). میتوکندری‌ها بخش‌هایی داخل سلول هستن که انرژی رو کنترل می‌کنن.

آدمای مبتلا به میگرن، آنزیم‌های کاربردی کمتری تو میتوکندری‌هاشون دارن، و این یعنی مغزشون تو یه حالت کمبود انرژی قرار داره. این با حمله‌های میگرنی بدتر می‌شه، چون استرس بیشتری روی سیستم هست.

این همچنین دلیل اینه که استرس اضافی (مثل کم‌خوابی، حذف وعده‌های غذایی یا استرس عاطفی) می‌تونه یه میگرن رو تحریک و درد رو بدتر کنه.

یه ارتباط قوی هم بین میگرن تو زن‌ها و اضطراب و افسردگی وجود داره؛ مشکلاتی که زن‌ها بیشتر احتمال داره در پاسخ به رویدادهای استرس‌زای زندگی دچارشون بشن.

الگوهای خودتون رو بشناسید

اگه شک دارید که هورمون‌ها ممکنه روی حمله‌های میگرنی‌تون تأثیر بذارن، خوبه که یه دفترچه‌ای از علائمتون، از جمله سردردها، داشته باشید. هر روزی از ماه رو که علائم میگرن دارید و همچنین پریودتون رو علامت بزنید تا الگوها رو پیدا کنید.

شناسایی الگوها تو عود درد به دکترها کمک می‌کونه تا شما رو به سمت یه برنامه دارویی شخصی‌سازی شده راهنمایی کنن، که ممکنه شامل درمان‌های هورمونی یا غیرهورمونی باشه.

لينک منبع